Dieta jest jednym z kluczowych elementów leczenia cukrzycy i powinna być dopasowana indywidualnie do potrzeb, preferencji i stylu życia pacjenta. Zgodnie z zaleceniami Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego (PTD), nie istnieje jedna uniwersalna dieta odpowiednia dla wszystkich osób z cukrzycą.
W edukacji żywieniowej należy podkreślać szerokie możliwości wyboru i komponowania posiłków. Ograniczenia lub eliminacja konkretnych produktów powinny być zalecane wyłącznie w uzasadnionych sytuacjach i na podstawie dowodów naukowych, a nie rutynowo.
W leczeniu cukrzycy mogą być skutecznie stosowane różne strategie żywieniowe, takie jak:
- dieta śródziemnomorska,
- dieta DASH,
- dieta fleksitariańska,
- diety roślinne (w tym wegetariańskie).
Wspólną cechą tych modeli żywieniowych jest:
- wysoki udział warzyw nieskrobiowych,
- maksymalne ograniczenie cukrów dodanych i rafinowanych zbóż,
- większy udział żywności minimalnie przetworzonej.
Pomocnym narzędziem przy wyborze produktów są również indeks glikemiczny (IG) i ładunek glikemiczny (ŁG). Należy jednak pamiętać, że obserwuje się bardzo duże zróżnicowanie indywidualnej odpowiedzi glikemicznej na te same produkty lub posiłki (np. produkty mleczne).
W cukrzycy typu 2 podstawowe cele terapii żywieniowej to:
- utrzymanie optymalnej kontroli metabolicznej,
- redukcja nadmiaru masy ciała (jeśli występuje),
- długoterminowe utrzymanie pożądanej masy ciała.
Indywidualnie dobrana dieta, wsparta edukacją żywieniową, zwiększa skuteczność leczenia i poprawia jakość życia osób z cukrzycą.
Literatura:
Polskie Towarzystwo Diabetologiczne. Zalecenia kliniczne dotyczące postępowania u osób z cukrzycą 2025. Diabetologia Kliniczna. 2025;14(Suppl A).