Wybierz swój język

SPSK4 logo

Innowacyjny, europejski model prewencji otępienia coraz bliżej. Projekt COMFORTAGE rozpoczął fazę kliniczną

20 i 21 lutego 2026 roku w Hotelu Mercure w Lublinie odbyła się X Konferencja Naukowo-Szkoleniowa NEUROforum poświęcona największym osiągnięciom i najważniejszym wyzwaniom współczesnej medycyny mózgu

Konferencję zainicjował briefing prasowy poświęcony w głównej miejrze prestiżowemu projektowi COMFORTAGE prowadzonemu w Uniwersyteckim Szpitalu Klinicznym Nr 4 w Lublinie.

"COMFORTAGE – Prognozowanie, monitorowanie i spersonalizowane zalecenia w celu zapobiegania i łagodzenia otępienia i zespołu kruchości" to międzynarodowy eksperyment medyczny finansowane ze środków unijnego programu HORIZON Research and Innovation Actions. Ma na celu opracowanie holistycznego i interdyscyplinarnego modelu opieki zdrowotnej nad osobami z demencją. W tym unikalnym przedsięwzięciu uczestniczy kilkadziesiąt podmiotów, w tym sześciu partnerów klinicznych:

  • Klinika Gemelli z Rzymu,
  • Uniwersytet w Manchesterze,
  • Uniwersytet Medyczny w Atenach,
  • Uniwersytet w Lubljanie, 
  • Centrum Choroby Alzheimera w Barcelonie,
  • Uniwersytet Medyczy w Lublinie, jako jedyny partner z Polski.

Badania obserwacyjne projektu realizowane są w Klinicznym Oddziale Neurologii USK Nr 4 w Lublinie.

 

Na zdjęciu widać trzech mężczyzn stojących za długim stołem przykrytym bordowym obrusem w sali konferencyjnej. Po lewej stronie fotografii stoi rollup z napisem neuroforum oraz informacją o miejscu i dacie wydarzenia, a obok na ścianie wisi duży ekran z wyświetloną prezentacją zawierającą tytuł x neuroforum, logotypy oraz zdjęcie miasta nocą. Na środku zdjęcia, przed stołem, stoi kompozycja kwiatowa z jasnymi i czerwonymi kwiatami oraz zielonymi liśćmi. Na stole ustawione są szklanki, butelki z wodą oraz kartki z nazwiskami. Po lewej stronie spośród trzech mężczyzn stoi osoba w ciemnym garniturze, białej koszuli i krawacie, ma okulary oraz identyfikator na szyi. W centrum stoi mężczyzna w szarym garniturze i jasnym krawacie, trzyma w ręce mikrofon i gestykuluje drugą dłonią. Po prawej stronie fotografii stoi mężczyzna w ciemnym garniturze i niebieskim krawacie, ma ręce złożone przed sobą. Tło po prawej stronie stanowi ścianka z powtarzającym się logo uniwersyteckiego szpitala klinicznego nr 4 w lublinie. Podłoga jest pokryta jasną wykładziną, a oświetlenie jest jasne i równomierne.

Sesja poświęcona projektowi COMFORTAGE podczas konferencji NEUROforum. Od lewej: Michał Szabelski - Dyrektor Naczelny USK Nr 4 w Lublinie, prof. dr hab. n. med. Konrad Rejdak - Lekarz Kierujący Klinicznym Oddziałem Neurologii USK Nr 4 w Lublinie, dr hab. n. med. i n. o zdr. Marek Kos z Uniwersytetu Medycznego w Lublinie - Naczelny Lekarz KRUS (fot. Alina Pospischil/USK Nr 4 w Lublinie)

 

W ramach zadania zostaną zbadane czynniki ryzyka rozwoju otępienia u osób po 50. roku życia, które jeszcze nie mają zdiagnozowanej choroby, ale u których mogą występować wstępne symptomy zaburzeń pamięci. Kryteria uczestnictwa to subiektywny spadek lub łagodne upośledzenie funkcji poznawczych, a także otępienie w stopniu lekkim we wczesnej fazie choroby Alzheimera. Osoby chętne do wzięcia udziału w badaniu muszą być zdolne do wyrażenia świadomej zgody.

W ramach projektu pacjenci będą mieli dostęp do bezpłatnych konsultacji, a także otrzymają spersonalizowane zalecenia zdrowotne – tzw. „receptę na zdrowie mózgu”, opracowaną w oparciu o ich indywidualny profil medyczny. Finalnym rezultatem projektu będzie stworzenie modelu opieki, który w połączeniu z nowoczesnymi technologiami i sztuczną inteligencją, pozwoli na indywidualną i populacyjną modyfikację przebiegu zaburzeń otępiennych. Model opieki ma w przyszłości zostać wdrożony w systemie opieki zdrowotnej.

Docelowo w ośrodku lubelskim do badania zostanie włączonych 100 osób. Od końca 2025 roku, kiedy rozpoczęto fazę kliniczną, zrekrutowano już 40 osób. 

- Reprezentuję USK Nr 4 w Lublinie, który należy do rodziny szpitali Uniwersytetu Medycznego w Lublinie. Szpitale uniwersyteckie, prócz tego, że dążą do najwyższej referencyjności procesów klinicznych, stanowią miejsce prowadzenia badań. Czuję się ogromnie zaszczycony, że to właśnie Lublin stanowi jedyny ośrodek z Polski uczestniczący w tym znamienitym, międzynarodowym projekcie, jakim jest COMFORTAGE. Jest to olbrzymia nobilitacja i jednocześnie duża odpowiedzialność za współtworzenie rozwiązań ważnych dla zdrowia publicznego w całej Europie. Ich wprowadzenie może maksymalizować efekty leczenia, na czym szczególnie zyskają pacjenci. W tym konkretnym projekcie szczególnie istotna jest współpraca międzynarodowa. Pozwala na wymianę dobrych praktyk. Możemy się wiele dzięki niej nauczyć i rozwijać - mówił podczas konferencji prasowej Dyrektor Naczelny USK Nr 4 w Lublinie Michał Szabelski.

- Chcę wyrazić wdzięczność panu Dyrektorowi, ale również całej dyrekcji USK Nr 4 w Lublinie. To prawdziwa rzadkość, że szpital uniwersytecki przystępuje jako partner do międzynarodowego konsorcjum. Jest to rzeczywiście wielki zaszczyt, że uczestniczymy w tym przedsięwzięciu. Każdy z zaangażowanych podmiotów klinicznych opracował oryginalny protokół badania obserwacyjnego, niektórzy wdrażają rozwiązania technologiczne oparte o dane, które będziemy gromadzić. Chcemy wykazać, że ta inwestycja w prewencję i redukowanie czynników ryzyka przełoży się na korzyści społeczne i ekonomiczne - mówił kierownik naukowy projektu prof. dr hab. n. med. Konrad Rejdak.

Zgromadzone dane pozwolą zespołowi technologicznemu z Grecji skonstruować i zaprogramować elektroniczną bransoletkę dla pacjentów. Urządzenie będzie połączone z chmurą danych i ułatwi komunikację między chorymi i i opiekunami a personelem.

Podczas sesji poświęconej projektowi COMFORTAGE prof. Konrad Rejdak zwrócił uwagę na na przewidywany znaczny wzrost liczby osób z otępieniem. Przedstawił profil przeciętnej osoby żyjącej z chorobą, posługując się danymi raportu NIK. W przeważającej większości chorymi są to kobiety (72% chorych) powyżej 70. roku życia (85% chorych), o wykształceniu podstawowym, zasadniczym zawodowym lub średnim (92%). Ponad połowa pacjentów ze zdiagnozowanym schorzeniem przebywa i leczy się we własnym domu oraz korzysta jedynie z publicznej opieki zdrowotnej. 

 

Na zdjęciu stoją cztery osoby ustawione obok siebie w sali konferencyjnej. Po lewej stronie fotografii stoi kobieta w czarnym żakiecie i czarnej spódnicy do kolan, ma jasne, rozpuszczone włosy do ramion i trzyma w lewej ręce bordową torbę z napisem karolinska institutet, przez ramię ma przewieszoną małą czarną torebkę. Obok niej, bliżej środka zdjęcia, stoi mężczyzna w ciemnym garniturze, białej koszuli i ciemnym krawacie, ma okulary i na szyi identyfikator zawieszony na niebieskiej wstążce. Na środku fotografii znajduje się kolejny mężczyzna w granatowym garniturze i jasnym krawacie, trzyma dłonie złożone przed sobą. Po prawej stronie fotografii stoi czwarty mężczyzna w szarym garniturze i jasnym krawacie, ma okulary i lekko się uśmiecha, trzyma ręce splecione na wysokości brzucha. Wszyscy stoją na jasnej wykładzinie, a przed nimi na podłodze znajduje się kompozycja kwiatowa z czerwonymi i jasnymi kwiatami. W tle widać fragment sali z ekranem projekcyjnym po prawej stronie oraz stolik z komputerem i siedzącą osobą po lewej stronie, a także pionowy baner z napisem neuroforum ustawiony za stojącymi osobami.

Od lewej: prof. Dorota Religa z Karolinska Institutet, Michał Szabelski - Dyrektor Naczelny USK Nr 4 w Lublinie, dr hab. n. med. i n. o zdr. Marek Kos z Uniwersytetu Medycznego w Lublinie - Naczelny Lekarz KRUS, prof. dr hab. n. med. Konrad Rejdak - Lekarz Kierujący Klinicznym Oddziałem Neurologii USK Nr 4 w Lublinie (fot. Alina Pospischil/USK Nr 4 w Lublinie)

 

Prof. geriatrii z Karolinska Institutet Dorota Religa przedstawiła europejskie trendy opieki nad osobami żyjącymi z otępieniem. Wytłumaczyła, że istnieją różne typy prewencji, stosowane w zależności od zaawansowania choroby.: pierwotna (realizowana przez np. wprowadzenie zasad w przestrzeni publicznej, takich jak zakaz palenia), wtórna (dotyczy osób z większym ryzykiem, np. seniorów), trzeciorzędowa (np. dla pacjentów przebywających w szpitalu) i czwartorzędowa (dla pacjentów z zaawansowaną chorobą, np. działania mające dać im godność).

- Wprowadzenie każdego z działań prewencyjnych wymaga oparcia o wiedzę. Uniwersytecki Szpital Kliniczny Nr 4 w Lublinie będzie tę wiedzę dostarczał. Rezultaty będą mogły być wdrażane w różnych miejscach w Europie, a nawet na świecie - mówiła profesor.

W zespole naukowym projektu znalazł się były wiceminister zdrowia, a obecnie naczelny lekarz KRUS - dr n. med. i n. o zdr. Marek Kos z Katedry i Zakładu Zdrowia Publicznego Uniwersytetu Medycznego w Lublinie. Podczas konferencji prasowej przedstawił koszty związane z opieką nad osobami z chorobami otępiennymi. Przytoczył dane pozyskane z ZUS, NFZ i MRPiPS, z których wynika, że w latach 2014-2024 r. liczba osób leczonych z powodu chorób otępiennych wzrosła z 336 tys. do 382 tys., czyli o ponad 13 proc. W tym samym czasie koszty świadczeń związanych z takimi chorobami wzrosły kilkukrotnie - z ok. 138 mln do ok. 400 mln zł. W tej grupie jeden z największych wzrostów dotyczy nakładów na rehabilitację.

- Są koszty bezpośrednie, np. dotyczące leków, i pośrednie - związane m.in. z niezdolnością do pracy, pobieraniem świadczeń czy koniecznością opieki nad tymi osobami. Są też koszty całkowicie niemierzalne, jak cierpienie psychiczne, niemożność spełniania swoich planów czy wizji życiowych, bo te osoby są do tego niezdolne - tłumaczył dr Marek Kos.

Zaznaczył, że właściwa profilaktyka mogłaby zminimalizować koszty leczenia.

Badania w ramach COMFORTAGE potrwają jeszcze ok. dwa lata.

 

Jednostki organizacyjne prowadzące eksperyment medyczny:

1.Katedra i Klinika Neurologii, Uniwersytet Medyczny w Lublinie

2.Kliniczny Oddział Neurologii, Uniwersytecki Szpital Kliniczny Nr 4 w Lublinie

3.Poradnia Neurologiczna, Uniwersytecki Szpital Kliniczny Nr 4 w Lublinie