W ostatnich dniach w Gazecie Wyborczej ukazała się seria artykułów dotyczących wynagrodzeń w ochronie zdrowia. W związku z licznymi cytowaniami treści w innych mediach oraz emocji, jakie budzą w przestrzeni publicznej, zwracamy uwagę na nieprawdziwe narracje, które narodziły się przy okazji tych publikacji.
Wątpliwości rozwiewa Dyrektor Naczelny Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego Nr 4 w Lublinie Michał Szabelski.
Dyrektor Naczelny USK Nr 4 w Lublinie Michał Szabelski (fot. Łukasz Głaczkowski/USK Nr 4 w Lublinie)
Zarobki lekarzy są różne w zależności od płci
Michał Szabelski: W Uniwersyteckim Szpitalu Klinicznym Nr 4 w Lublinie płeć zatrudnionej osoby nie ma znaczenia podczas ustalania wysokości płac. Na tych samych stanowiskach obowiązuje jednakowa stawka pensji zasadniczej. Kolejne części składowe wynagrodzenia to dodatki – m.in. stażowy i inne wynikające z przepisów prawa i charakteru wykonywanej pracy, czy liczba przepracowanych dyżurów. Innymi słowy różnice w wynagrodzeniach wynikają z poziomu specjalizacji świadczeń, czasu poświęconego pracy i rodzaju stanowiska, a w przypadku umów kontraktowych także rodzaju i liczby wykonywanych zabiegów i innych świadczeń – tu stawki za procedury medyczne przyznawane są według określonych zasad, w których skomplikowanie i czasochłonność oraz zewnętrzna wycena odgrywają ważną rolę. Kwoty różnią się w zależności od funkcji lekarzy – od kierujących oddziałami do pozostałych pracowników. Reasumując, żadne dane nie potwierdzają istnienia różnic w zarobkach ze względu na płeć personelu pracującego w naszym Szpitalu.
Jedyne różnice dotyczą udziału kobiet i mężczyzn w rodzajach specjalizacji i wykonywanych świadczeń – np. widoczna jest dominacja kobiet w neonatologii i świadczeniach zachowawczych, a mężczyzn w ortopedii i świadczeniach zabiegowych, co wpływa na zestawienia statystyczne i raporty kadrowo-płacowe.
Płeć nigdy nie powinna mieć wpływu na wysokość wynagrodzenia. System powinien zaś nagradzać lekarzy, których dokładność i wysoka jakość świadczonych usług dają najlepsze efekty leczenia.
Miesięczne zarobki lekarzy wynoszą od kilkuset do dwustu tysięcy złotych
Michał Szabelski: Uniwersytecki Szpital Kliniczny Nr 4 w Lublinie z najwyższą starannością podchodzi do kwestii transparentności oraz odpowiedzialności informacyjnej. Dlatego w komunikacji publicznej posługujemy się informacjami, które są przygotowywane zgodnie z przyjętymi algorytmami sprawozdawczości do Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji oraz Głównego Urzędu Statystycznego. Zapewnia to możliwość ich obiektywnej analizy.
Gazeta Wyborcza, powołując się na dane przekazane przez szpital, podała, że najniższe miesięczne wynagrodzenia w USK Nr 4 w Lublinie wynoszą zaledwie kilkaset złotych, co może prowadzić do błędnej interpretacji. W praktyce chodzi jednak o osoby, które w danym miesiącu przepracowały tylko pojedyncze godziny - stąd tak niska kwota, a nie o wynagrodzenia lekarzy zatrudnionych na pełen etat. Standardowy etat lekarski w ramach umowy o pracę to 37 godzin 55 minut tygodniowo.
Prócz wspomnianych wcześniej elementów składowych wynagrodzenia warto zwrócić uwagę na jeszcze jedną kwestię. Specyfika szpitali klinicznych, do których należy USK Nr 4 w Lublinie, znacznie różni się od specyfiki m.in. szpitali powiatowych ze znacznie mniejszą liczbą specjalizacji i niższą referencyjnością oddziałów. Do USK Nr 4 w Lublinie, który jest wielospecjalistycznym ośrodkiem uniwersyteckim o wysokiej referencyjności i jakości usług, kierowani są często pacjenci, którzy w innych ośrodkach nie mogą otrzymać właściwej pomocy. Wysokospecjalistyczne szpitale, jak nasz, zatrudniają specjalistów o wyjątkowych kompetencjach, pozwalających na prowadzenie najtrudniejszych procedur medycznych. Ponadto pracujący u nas specjaliści pełnią często jednocześnie rolę dydaktyków dla studentów Uniwersytetu Medycznego w Lublinie. Moje obserwacje wskazują, że w przestrzeni medialnej często zestawiane są wynagrodzenia lekarzy bez specjalizacji z wynagrodzeniami doświadczonych lekarzy specjalistów, co zniekształca obraz sytuacji i prowadzi do błędnych wniosków na podstawie nieporównywalnych danych.
Różnice w zarobkach wynikają z typu umowy. Pensja lekarzy na etacie wyliczana jest w inny sposób niż wartość świadczonych usług, których podstawą jest kontrakt. Lekarze na etacie pracują zwykle według normy czasu pracy, np. od poniedziałku do piątku, od rana do godzin popołudniowych. Kluczową kwestią jest liczba pełnionych przez nich wielogodzinnych dyżurów medycznych. Praca na kontrakcie może odbywać się w podobnych godzinach, jednak wynagrodzenie jest rozliczane głównie według stawki godzinowej. Oznacza to, że zarówno zwykła praca, jak i dyżury są wyceniane przede wszystkim przez liczbę przepracowanych godzin i obowiązującą stawkę.
W naszym Szpitalu stawiamy na stale pracujące ze sobą zespoły. Unikamy sytuacji, w której to np. specjalista odwiedza placówkę raz w tygodniu w celu wykonania operacji. Dzięki temu pacjent przez cały okres przebywania na oddziale jest objęty opieką tych samych osób. Ma to olbrzymi wpływ na hospitalizację przed i pooperacyjną oraz wysoką jakość wykonywanych w Szpitalu usług. Pracujący u nas specjaliści zobowiązują się do pracy w jednym Szpitalu, w związku z tym pracują efektywniej. Tu odbywają dyżury i z tego względu ich zarobki są wyższe od pensji osób, których główną rolą jest wykonywanie zabiegów w określone dni tygodnia. Czas poświęcany na pracę ma kluczowy wpływ na rozwój umiejętności klinicznych, zdobywanie nowych kwalifikacji oraz realizację świadczeń wysokospecjalistycznych. Kadra medyczna inwestuje w swoją pracę znaczną część czasu i energii, a jej zaangażowanie powinno znajdować odzwierciedlenie w adekwatnym systemie wynagradzania. Ewentualne uwagi dotyczące wysokości wynagrodzeń warto rozpatrywać z uwzględnieniem tego, że kluczowym czynnikiem kształtującym miesięczne zarobki kadry medycznej jest liczba przepracowanych godzin, w tym również praca ponadnormatywna. Zróżnicowanie naturalnie odzwierciedla indywidualne wybory zawodowe medyków.
Zadaniem świadomej i odpowiedzialnej kadry zarządzającej jest tworzenie warunków sprzyjających rozwojowi personelu, realizacji misji Szpitala oraz zapewnianie pacjentom opieki na najwyższym poziomie. Rolą menedżera jest zachowanie właściwej równowagi między wartościowaniem pracy a uczciwym i proporcjonalnym wynagradzaniem, tak aby wspierać zarówno motywację pracowników, jak i stabilny rozwój całej organizacji.