Osoby starsze (zwykle powyżej 65. roku życia) są szczególnie narażone na niedożywienie, odwodnienie, utratę masy mięśniowej (sarkopenia) i osłabienie ogólne. ESPEN opracowało kompleksowe wytyczne dotyczące żywienia i nawodnienia w geriatrii w celu zapobiegania tym problemom i poprawy jakości życia seniorów.
Głównym celem żywienia u osób starszych jest dostarczenie odpowiedniej ilości energii, białka, mikroskładników i płynów, aby:
- utrzymać lub poprawić stan odżywienia,
- zapobiec lub leczyć niedożywienie i odwodnienie,
- zachować sprawność, mobilność i jakość życia.
Najważniejsze:
- Rutynowa ocena stanu odżywienia - każda osoba starsza powinna być regularnie oceniana pod kątem ryzyka niedożywienia przy użyciu certyfikowanych narzędzi.
- Indywidualizacja planu żywieniowego - interwencje powinny być dostosowane do preferencji, stanu zdrowia, funkcji fizycznych i celów pacjenta.
- Energia i białko - standardowe propozycje to ok. 30 kcal/kg masy ciała/dobę i zwiększona podaż białka (często 1,2–1,5 g/kg/dobę) u osób z chorobami lub ryzykiem utraty masy mięśniowej.
- Nawodnienie - seniorzy są w grupie wysokiego ryzyka odwodnienia i powinni być zachęcani do picia odpowiedniej ilości płynów każdego dnia.
- Wsparcie diety zwykłej - gdy dieta nie zaspokaja zapotrzebowania, można zastosować żywność medyczną, modyfikację posiłków (np. poprawa smaku, konsystencji, częstsze posiłki).
- Unikanie niepotrzebnych restrykcji - bez wskazań medycznych nie zaleca się stosowanie ograniczeń w diecie seniorów, ponieważ może to pogłębiać niedożywienie i utratę masy mięśniowej.
Niedożywienie i odwodnienie u osób starszych wiążą się z:
- większym ryzykiem infekcji,
- dłuższym czasem hospitalizacji,
- większym ryzykiem upadków i złamań,
- gorszym rokowaniem ogólnym.
Literatura:
Volkert D, Beck AM, Cederholm T, et al. ESPEN practical guideline: Clinical nutrition and hydration in geriatrics. Clin Nutr. 2022;41(4):958-989. doi:10.1016/j.clnu.2022.01.024